'
Motto: "I thu chhiarin a siam che"
Showing posts with label My Dairy. Show all posts
Showing posts with label My Dairy. Show all posts

Tuesday, February 8, 2022

Entawn Tlâk Mi Ropuite (Ka lehkhabu)

 By: Joseph Saia


        Mi ropui, mi hlawhtling leh mi ding chhuak kan tihte hian an nunah nih duh emaw, tih duh emaw lian tak an nei ṭheuh va. Chu an nih duh leh tih duhte chu ni thei tûr leh tithei tûrin theihtâwpin an bei ṭhîn a ni. Chûng mite chuan nihna leh ze chi hrang hrang an nei ṭheuh va, tehna pakhat aṭang chauhva kan teh chuan kan teh dik hauh lo vang. Nihna leh ze hrang hrang nei ṭheuh mah se, tum thuhmun (common interest) an nei tlat bawk a, chu chu ‘tlâwm duh ngai hauh lo nun’ an ti thei âwm e.

Vântlâng nun siam ṭhatna kawnga hmalatute (Social Activists) pawh hian an rilrua an vei leh hlawhtling tûra an duhte (dreams) tihhlawhtlin ngei an tum avângin eng ang harsatna pawh hmachhawn sela pal tlang an inhuam tlat a ni. Nelson Mandelaa chuan Africa mi hangte zalênna atân kum 27 chhûng zet lung in thimah a hun a hmang a. Tûna Burma rama State Counsellor leh Foreign Minister ni mêk Aung Sân Suu Kyî-i pawh hian sipai thuneihna lak aṭanga Burma mipuite hruai chhuah a tum avângin kum 20 chhûng zet pawn chhuak thei lova hren beh a ni bawk a ni. Eleanor Roosevelt-i pawh naupang tualchai rual a nih laiin a nu leh paten an thihsan a. Zirna sâng pawh rap ve thei lovin fahrah takin a hun a hmang chho va. Mahse, a tâwpah chuan US First Lady hmingthang berah a ṭang a. US First Lady lo ni tawhte zîngah pawh amah anga khawvêl ram fang zau leh US mipuite tâna hna thawk nasa hi an la awm ngai lo a ni.

Saturday, May 8, 2021

Nghilh Ni I awm dâwn lo (Mother's Day Pualin)

By: Josephsaia


    Mother’s Day hi khawvêl ram hrang hranga ropui taka hman a ni a, keini AMCC te pawhin vawiinah ropui takin kan hmang leh dâwn a ni. Ṭhenkhatin Nute Ni hi nute chawimawi nân te, an hlutzia pho lan nân te leh an thiltih avânga lâwm thu sawi nân te hmangin an theih ang tâwk sum leh pai leh present-te an buatsaih ṭhîn a. Chutiang bawkin Nu tih tûr ni tawh lote pawhin an hun kal tawha an nute sulhnute chhuiin Nu hmangaihna thukziate ngaihtuahin a lungchhe zâwngin an hmang ve bawk a. Eng pawh nise, Mother’s Day a nih ang ngeiin kan zaa kan hlut thiam a, nute kan chawimawi thiam hi kan tih tûr lian tak a ni. 

    Vawiinah hian Mother’s Day lo pian dân leh an hman dân lam ziak lovin min hmangaih êm êmtu ka nu chanchin ka ziak dâwn a, chhiartuten nute tlinlohna thailang zâwnga min thlîrsak lova, ‘Pasal la nei lo nulaten pasal thlan fuh a pawimawhzia leh fa nei tawh Nuten fa enkawlna kawnga mawhphurna an neihsanzia te, beidawng lo leh rilru sei taka fate an enkawl a ṭûlzia te, an fate chunga beiseina sâng tak an neih a ṭûlzia te leh fate enkawl nâna engkim an inhuam a ṭûlzia te târ lan ka tum a, chutiang bawkin fate pawhin kan nu leh pate dam lai ngeia an chunga mawhphurna kan neihte hlen a ṭûlzia târ lan ka tum bawk a ni.’

Monday, April 26, 2021

Hitler-a chanchin Part (5)

 By: Joseph Saia (Australia)


INDOPUI PAKHATNAAH:

Austria rama piang leh sei lian ni reng si khân Hitler-a hian Bavarian (German) sipaia ṭan a duh tlat a. Salzburg-a sipai camp-ah sipai ṭan tumin exam a chhâng ve a. A hrisêlna a ṭhat tâwk loh avângin kum 1914, February ni 5 khân Munich-ah a kîr leh a. Indopui pakhatna hun lai August, 1914 khân Hitler-a chu Bavarian Reserve Infantry Regiment 16-ah volunteer-in a lût ve ta hrâm a. Germany-in France leh Belgium a beih lai khân Western Front-ah Corporal nihna a chelhin Germany tân râl a do ve a. First Battle of Ypres, Battle of the Somme, Battle of Arras, Battle of Passchendaele-ah te pawh khân indo khêlmuala chanchin thawntu leh zualko hna (dispatch runner) a thawk a. Amah hi lemziah leh hla phuah lama talent nei ṭha tak a nih avângin sipai chanchinbuah pawh cartoon leh lemziah chi hrang hrang buatsaihtuah an hmang ṭhîn a, chanchinbu lamah pawh sulhnu a nei nual hman a ni. 

Hitler-a chu indonaa mi huaisen chungchuang leh mi sehhel tak a nih avângin kum 1914 khân sipai chawimawina sâng Iron Cross, Second Class a dâwng a. He chawimawina medal hi a thih ni thlengin a uniform-ah a târ zui a ni. Lieutenant Hugo Gutmann-a lungdum zâwng tak a nih avângin May ni 18, 1918-ah Black Wound Badge  a dâwng leh a. August ni 4, 1918-ah Iron Cross, First Class a dawng bâwk a, sipaia a ṭan lai hian huaisen lâwmman vawi 5 zet a dawng hman a. Chu vâng chuan ‘Iron Soldier’ tiin an ko zui ta nghe nghe a ni. 

Thursday, April 23, 2020

Bishop Ambrose-a chanchin (B.C. 340-397)

By: Joseph Saia (Australia)

“If you demand my person, I am ready to submit: carry me to prison or to death, I will not resist; but I will never betray the church of Christ. I will not call upon the people to succour me; I will die at the foot of the altar rather than desert it. The tumult of the people I will not encourage: but God alone can appease it.” (St. Ambrose’s word, standing before the judgement of Emperor Valentinian II)

Kum zabi palinaah khân Kristiante zîngah zirtîrna dik lo tam tak a lo chhuak a. Chûng zirtîrna dik lo lak aṭanga Chanchin Tha humhalh leh vên him chu a hun laia Kristiante mawhphurhna lian bera ngaih a ni. Kum zabi palina tâwp lam khân Kristian hruaitu ropui Bishop Ambrose-a chuan Chanchin Ṭha humhalh hna nasa takin a thawk a, Kristian hmasate zîngah chuan rinna dik humhalhtu (Defender of Faith) tiin an ko ṭhîn. Pathiana kan felna (Rigteousness) tih ṭawngkam pawh a hmang uar ber zînga mi a ni a, mi tam tak chuan ‘Felna Pa’ tiin an ko hial a ni. Original Doctor of the Church pali zînga chhiar tel a ni a. Amah hi Pathian thu duh fir tak ni mah se, kum 34 a tlin hma zawng kha chuan baptisma pawh a chang lo va, rawngbâwltu nihna pawh a la chelh hek lo.

Wednesday, February 19, 2020

Burma ram pioneer missionary

Adoniram Judson-a 
(1788-1850)

“The motto of every missionary, whether preacher, printer, or school-master ought to be ‘Devoted for Life’” (Adoniram Judson)

By: Joseph Saia (Australia) 


             Burma rama Chanchin Ṭha hriltu ropui leh sulsutu, pioneer missionary hmingthang Adoniram Judson-a hi America rama Congregational kohhran member niin North America aṭanga Burma rama Protestant missionary ni tûra an tirh hmasak ber a ni. Kum 25 mi a nihin a nupui Ann-i nên Burma ramah an lût chho va. Baptist Mission enkawlna hnuaiah kum 38 chhûng zet Pathian tân rinawm takin Burma ramah rawng an bâwl a. A ṭhianpa Luther Rice-a nêna an rawngbâwlna aṭangin America rama Baptist Association chuan missionary tam tak a tirh chhuah phah nghe nghe a ni. 

Kum 1812, February ni 5 khân Judson-a chuan Sunday sikul zirtîrtu, kum 21 mi Ann Hasseltine (Nancy-i) chu nupuiah a nei a. A tûkah Judson-a chu rawngbâwl tûra nemngheh (ordained) nghâl a ni. An inneih aṭanga a ni 13-na, February ni 19, kum 1812-ah Salem lawng chawlh hmun aṭangin India ram Culcutta khawpui panin an chhuak a. Kum 1812 June thla laihawl vêlah Adoniram Judson-a te nupa chu Culcutta an rawn lût chho ta a. Hetih hun lai hian ‘Serampore Trio’ an tih William Carey-a te, John Marshman-a leh William Ward-a ten India ram, Serampore hmunah rawngbâwlna ngelnghet tak an nei tawh a. British East India Company chuan ram dang mi, rawngbâwl tûra lo kalte chu nasa taka a khuahkhirh tlat avângin Adoniram Judson-a te nupa chu India ram aṭang chuan Burma ramah an lût chho ta a ni. 

Thursday, May 17, 2018

Kohhran Hmasaa Ringtu Huaisente

Buatsaihtu: Joseph Lian Sai Lova 
Published by: Synod Literature & Publication Board 
Aizawl. Mizoram 



              He lehkhabu SL&PB chhuahah hian “Rinna Pate” tih thin mi 10 te chanchin ziah a ni a. An pian leh mûrna leh chhûngkaw chanchin te, lehkha an zir chhoh dân te, rinna kawnga mi dangte hruaitu an lo nih tâk dân te târ lan a ni a. Thurin dik lo an dodâl dân, Pathian an rin tlat avânga dodâlna leh tihduhdahna an tuar dân te ngaihnawm taka ziah chhuah a ni.
A man Rs. 100.
 (By: Rev. Dr. C. Chawnghmingliana, Editor, Synod Literature & Publication Board) 

                 He lehkhabu hi Malaysia, Kuala Lumpur khawpuia ka ziah a ni a, ka kutchhuak hmasa ber a ni nghe nghe. Tlângzarhna a ni lo bawk a, ziak ṭeuh tawh lo mai ila, Ziaktu Thuhma erawh ka han târ lang hram ang e. 

               Kohhran hmasate chanchin hi Kristiante tâna thil pawimawh tak leh hriat ngei ngei ṭûl a ni a. Kohhran hmasa hun laia thil thlengte kan hriat loh chuan tûn huna kohhran hlutna pawh hi kan hre chiang dâwn lo tihna a ni. Kohhran hmasate hun lai khân ringtuten Isua chu Pathian dik tak a nihzia rorêltute leh vântlâng hmaah huaisen tak takin an sawi ṭhîn a. Chumi avâng chuan tihduhdah leh hremte pawh an tuar nasa hle a, an rinna avânga martar-a thi tate pawh sawi tûr an awm nual a ni.

Wednesday, May 16, 2018

I PATHIAN TÂWK TÛRIN INPEIH RAWH

                                                       (Amosa 4:12)
By: Joseph Saia

            Kum 1741, July 8 zânah khawvêla Pathian thu sawi thiam tak Jonathan Edward-a chuan Amosa 9:2-3 denchhenin, “Pathian thinurna kuta sual fate” (Sinners in the Hands of an Angry God) tih thupui hmangin Massachusetts State, Northampton khuaa Church of Christ biak inah thu a sawi a. Pathian thinurna hlauhawmzia leh Pathian rorêlna hmaah mi tin kan la ding vek dâwn tih a sawite chu mipui lo kal khâwmte chuan ngun takin an ngaithla a. Ṭhenkhat phei chuan hremhmunah an tawlh liam nghâl mai dâwn emaw tiin an thutthleng vawnbân chu nghet takin an vuan ang fer fur hlawm a. 
           
                
       A thusawi tâwp lamah chuan, “Unau duhtakte u, ni khat khatah Pathian thinurna chu a lo thleng ngei dâwn a, chu chu tu mahin kan pumpelh dâwn hauh lo a ni. Kan zîngah Krista la nei lo kan awm em? Kan awm chuan Pathian thinurna lâk atânga inthlirfihlim dân ngaihtuah tûrin ka fuih duh a che u,” tiin a thusawi chu a titâwp a. Thlarau Thianghlim hnathawh avângin a hnu lawkah Northampton, Massachusetts-ah thlarau harhna nasa tak a lo thleng a, mi tam takin an sualte an sim a, Pathian tâwk tûrin a inbuatsaih ta vek mai a ni. Chuta ṭang chuan harhna chu hetih hun laia New England tia an koh Maine, Vermont, New Hampshire, Massachusetts, Connecticut and Rhode Island-ah te a thleng zêl a. Hei hi America rama harhna ropui ‘Great Awakening’ bul inṭanna chu a lo ni ta reng mai a ni an ti.

            Zâwlnei Amosa pawh hian Israel chhûngte chunga Pathian thinurna leh rorêlna lo thleng tûr chu chiang takin a hria a, chu vâng chuan Israel mipuite hnênah, “Chuvângin, Aw Israel, i chungah hetiang hi ka ti ang: i chungah hei hi ka tih dâwn avângin, aw Israel, i Pathian tâwk tûrin inpeih rawh.” (Amosa 4:12) tih thu hi huai takin a puang ve ta a ni. Kan thupui a fiah deuh zâwk nân Thuthlung Hlui huna Israel chanchin tlêm târ lang hmasa ila a ṭha ang.

Sunday, December 11, 2016

Presentation on My Favourite Sport

Prepared by Joseph Saia 


Hi, good morning everyone. Before I continue, let me introduce myself. My name is Joseph. I’m a student at TAFE, Salisbury. 

Today, I am going to tell you my favorite sport. My favorite sport is football. Everyone knows that football is a family of team sports that involve, to varying degrees, kicking a ball with the foot to score a goal.

I am going to develop my presentation into five main categories. Firstly, I would like to start with the history of football. Secondly, I am going to talk about football association and how and when they organised. And then, I will move on to the first competition and the five top European Leagues. Finally, I am going to briefly point out international competitions, such as FIFA World Cup. 

My presentation will last about 6 to 8 minutes. I am happy to take any questions at the end of my presentation. 

Now, let’s move on to my first topic of presentation about football history.

Tuesday, September 20, 2016

Sanghawngsei leh Sihal (Hnehna thuruk)

By: Joseph Saia


Sanghawngsei rualte chu thlaler ram zau taka chaw zawng thin an ni a, an chenna thlalerah chuan sihal koham tak tak bak chu hmelma do tur an nei hran lo. Amaherawhchu, sanghawngseiho tan sihal rual han do chu thil ni thei a ni lo va, han beihlet theih pawh a ni lo. Chu an dinhmun chu an hriat tlat avangin sanghawngseiho hian ral beih dan tha tak mai pakhat an nei a, chu chu, ‘Tlanchhiat’ a ni.
    
Sihalho chuan an ral sawngnghawngseiho an hmuh chuan

Wednesday, April 17, 2013

Sim vang vang atana tha ka tih chu!!!

Tuino leh tuium hmui dai khera in hi!

Inrin tlai a ni a, thiante nen Table Tennis kan khel a, kan hah chawlh chhungin ka tuiuma tui ka in a, ka thianpa chuan, “Thiana, ka lo in ve,” a ti a. Tichuan ka tui chu ka pe a, ka tuium chu hmuam pukin a in ta a. “E, thian pa, khawngaih takin ka tui kha hmui daiin in suh aw!” ka ti a. Ka thianpa chuan,” E Khai, I va Vai ve a, Vai kan nih loh hi!” a ti a, ka rilru te te chuan, “I va’n mawl tak!” ka ti a, ka tui chu ka dil let duh ta lo va.

Tuino leh tuium dai lova tui in hi Vaiho tih tur bika ngaih tur a ni lova, kan tana tha leh him zawk a nih avangin kan tih ve atana thil tha tak a ni. Mahni mimal puala tuino/tuium kan hmang/nei a nih erawh chuan kan tuium hmuamin in mah ila a pawi reng reng lo. Mahse mitin in tur atana an dah tuino/tuium leh thianthate tuium hi chu hmui dai lova in thiam tum hram ila, chu chu thil tha leh mawi a ni a, a finthlak zawk em em a ni.

Sunday, December 23, 2012

Wishing You All A Merry Christmas & Happy New Year



Wishing you all a Merry Christmas & Happy New Year filled with happiness & Joy, love & peace. May the Chrismas & Happy New Year bring you prosperity and happiness.

Let me be the first wisher for Merry Christmas.

Open Your Lovely E-Card Here>>>Lovely E-Card 4 U

Tuesday, January 18, 2011

We Never Get What We Want

We never get what we want, We never want what we get,
We never have what we like, We never like what we have.
And still we live & love. That's life...

  
The best kind of people, Is the kind you can sit on a porch and swing with, Never say a word,
And then walk away feeling like it was the best conversation you've ever had. 
It's true that we don't know What we've got until it's gone, But it's also true that we don't know What we've been missing until it arrives.

  
Giving someone all your love is never an assurance that they'll love you back! Don't expect love in return; Just wait for it to grow in their heart, But if it doesn't, be content it grew in yours.

Unfaithful Wife

Nupui rinawm lo   An pa khualzin pawh hma taka haw tumin a inbuatsaih a. Mahse a Flight a Delay tak avangin zan tlai tak hnuah  chauh Airport a thleng thei a. Hmanhmawh tak chuan Taxi driver chu a ko va, a in lamah chuan a haw vang vang ta a.   An nupui rinawm lo tak chu a ringhlel hle mai a, “Kan nu chhesual kan man chuan $ 100 ka pe ang che,” tiin a taxi driver chu thuhretu ni turin a sawm a. 

Taxi driver pawh chuan rem a ti ta a.   In an thlen chuan an nu chesual man tum chuan thawm dim te in an in chu an lut a, tichuan an khum chu an va bihthla a. An pindan thimah chuan thawm danglam tak ri vel chu an hre ta a, an pa chuan vawilehkhatah mei a han hmet eng thut a, chutah a ngaihzawng pa nena ruak nghal ngata an lo mu dun chu a hmu ta a, an pa thinrim lutuk chuan a pistol a phawi nghal a, a mipa zawk chu a tin ta reng mai a. An nu hlau lutuk tihnghaihna hre lo chuan, “Pa ber, khawngaih takin kap lul suh ang che. He pa hi mi tha tak leh mi thilphal tak a ni a. Heng ka cheng neih zawng zawngte hi ka nu leh pa ro a ni ka tih kha dawt ka lo hrilh che alawm.  I kawr man tam ber ka leisak che pawh kha he pa lei vek hi a ni a, kan inchhuanga bungrua man to tak tak leh dil kama kan in mawi tak pawh hi he pa min leisak vek alawm! Club member fee pawh kha he pa min tumsak vek hi a ni a, thla tin fee pawh min peksak zel asin!!” a ti a. An pa mangang lutuk tih tur hre lo chuan a hawi a hawi kual a, tichuan a pistol chu zawi muangin a tinhniam ta zel a, a taxi driver chu en rengin, “He dinhmunah hian ding ta la, he pa hi engtin nge i tih dawn?” tiin a zawt ta a. Taxi driver chuan, “Vawt a tih hmain puan lum tak ka sin tir ang,” tiin a chhang a.   A hnuaia Unfaithful Wife tih hi Mizo-a kan lehlin chhawn a ni.   

Unfaithful Wife   

A man returning home a day early from a business trip  got into a taxi at the airport. It was after midnight.  While en route to his home, he asked the cabby if he  would be a witness. The man suspected his wife was having  an affair and he intended to catch her in the act.  For $100, the cabby agreed. Quietly arriving at the  house, the husband and cabby tiptoed into the bedroom.  The husband switched on the lights, yanked the blanket  back and there was his wife in bed with another man.  The husband put a gun to the naked man's head.  The wife shouted, "Don't do it! This man has been very  generous! I lied when I told you I inherited money."  "He paid for the Corvette I bought for you. He paid for  our new cabin cruiser. He paid for our house at the lake."  "He paid for our country club membership,  and he even pays the monthly dues!"  Shaking his head from side-to-side the husband slowly lowered the gun.  He looked over at the cab driver and said, "What would you do?"  The cabby said, "I'd cover him up with that blanket  before he catches a cold."    

Sunday, September 26, 2010

10 Rules For A Good Day

1. TODAY I WILL NOT STRIKE BACK: If someone is rude, if someone is impatient, if someone is unkind...I will not respond in a like manner.  

2. TODAY I WILL ASK GOD TO BLESS MY "ENEMY": If I come across someone who treats me harshly or unfairly, I will quietly ask God to bless that individual. I understand the "enemy" could be a family member, neighbor, co-worker, or a stranger.

3. TODAY I WILL BE CAREFUL ABOUT WHAT I SAY: I will carefully choose and guard my words being certain that I do not spread gossip.

4. TODAY I WILL GO THE EXTRA MILE: I will find ways to help share the burden of another person.

5. TODAY I WILL FORGIVE: I will forgive any hurts or injuries that come my way. Non $top Entertainment only at Funzug! Click to Join 4 Free!

 6. TODAY I WILL DO SOMETHING NICE FOR SOMEONE, BUT I WILL NOT DO IT SECRETLY: I will reach out anonymously and bless the life of another. 

7. TODAY I WILL TREAT OTHERS THE WAY I WISH TO BE TREATED: I will practice the golden rule - "Do unto others as I would have them do unto me" - with everyone I encounter.

8. TODAY I WILL RAISE THE SPIRITS OF SOMEONE I DISCOURAGED: My smile, my words, my expression of support, can make the difference to someone who is wrestling life.

9. TODAY I WILL NUTURE MY BODY: I will eat less; I will eat only healthy foods. I will thank God for my body. 

10. TODAY I WILL GROW SPIRITUALLY: I will spend a little more time in prayer today: I will begin reading something spiritual or inspirational today; I will find a quiet place (at some point during the day)!

Monday, December 14, 2009

Hlim lai ni



Kum 2006-2010 thleng chu Middle East-ah hnathawkin ka khawsa a, hetinga ka cham chhung hian thenrual tha tam tak ka chhar a, ka hlim lai leh lawm lai ni a ni ber mai..kan vanglai hun hi a tawi em a, kan hun neih chhungah hian khawvel par mawina hi tlanin Pathian ropuizia hi puang zel ang aw...

Sunday, December 13, 2009

Saitea ka tuarpui ve nan

http://www.puibawiha.blogspot.com

Saitea hi Tahan khaw bul lawk Tuivar khaw chhuak a ni a. A naupan lai leh a tunhma nun chu hre lo mah ila, Rangona Bible school a kal lai leh chu mihnua Bible school-a lecture hna a thawh chhung hian kan in hi inpui berah neiin ipte pui bannan a rawn hmang a. Kan venga an kohhran pakhat Karen ho zingah thu sawi tura a rawn kal changte leh hun awl a neih changte hian kan inah a rawn riak ve thin a. Heng atang hian kan inhre chiangin kan innel em em a. Tin amah hi ka nupuia chhungte a ni a, khatih lai khan kum 20 a tling awrh chauh va, a kum phu lovin a nungchang leh chetzia a puitling ka ti rilru hle thin.

Unau pianpui mipa pakhat a nei a, a unau pa hi pianphunga rual ban lo a ni hlauh mai, tichuan a nu hian an unau hi theih tawp chhuahin a tulpui ta thak a ni. Kawlphai eizawn harsa tak karah bazarah anhnahte zuarin leh chhangte kangin Saitea te unau chu a finna leh a theihna zawng zawng nen a enkawl seilian a. Saitea B.Th a kal chhung zawng pawhin a school kalna turte thawk chhuakin nu mawlte mah ni se, a fapa lo inzirchhuahna tur chu ngaihpawimawh berah a nei a. Hetianga a nuin a enkawlna zawng zawnghi Saitea pawh hian a ngaihlu thiam em em a.

Saitea chuan B.Th a zawh hnu chuan zir chhunzawm chu chak hle mahse, a nu hah taka amah enkawl nana a thim a var thlu lova rim taka thawk thin chu chhawk zang khai theihna a ngaihtuah hmasak a lo ngai ve ta a. Tichuan Bible school zirtir hna chu thawk nghalin kum 2 a hun a hmanga, mahse Bible school zirtirtu hlawh chu a bei tham em avangin a zir leh zelna tur chu sawi loh a nu pawh duh angin a enkawl thei lova. Engpawhnise ram dangah inhlawhin intuak ve phawt ila Pathianin a zirchhunzawmna tur chu tul a tih chuan a la ngaihtuah mai ang tiin duh thlang thei ni pawha inhre lovin, Qatar lamah inhlawh tur chuan a kal ta a.

Qatar-ah chuan construction hnathawkin ni sensa hnuaiah pawh rim takin a thawk a, engemaw chang chuan khawlum nen an hna hau tak nen haw mai a duh thut e, an hlawh lah a chu ti teh lua bawk si loh thute pawh min hrilh thin a. Mahse a haw ringawt chuan ram dang kal chhuahlehna turin sum tam tak sen that leh a ngai dawn si tiin chhel takin a awm ta zawk a. Kum 2 lai a vei hnu chuan hotute duhsakna dawngin a hnaah pawh nihna sang leh nuam zawk a luah chho ve ta a. A hlawh pawh tlemin a hma aiin a lo ziaawm chho ve tan tih thute hi sawi nuam a ti ve em em thin a.

Tichuan Yangon khawpui fem deuhah inhmun pakhat tal suan ve theih ngei tumin a theih ang angin a inkhawl ve bek bek a. A nuin mamawh tul a sawi reng reng hi chu a theih ang tawka tihhlawhtlin sak a tum tlat a, a nu lo enkawlna zawng zawng hi a theihnghilh ngai lo. “Ka nu hi ka tan chuan ka pa a ni bawk a, he khawvela ka lei rohlu, ka neih chhun a ni tak meuh meuh a ni,” a ti thin.

Tichuan kum 2009 kum thar hian kawl ram lamah mimal pawimawh leh chhungkaw pawimawh te titurin haw turin a inpuahchaha, chutia mahni pianna khua leh a hmangaih em em a nu hmu tura nghakhlel taka kum lo thar mai tur a thlir mek laiin chanchin lungchhiat thlak tak mai chuan a rawn deng ta a ni. A ngaihsan em em leh a hmangaih, ram danga hah taka hna a thawh phah hialna chhan; a chun nu duh tak mai chuan kum khuaa he khawvela inhmu leh ngai tawh lo turin chatuan ram a lo pan san ta thut mai a ni.

Saitea nu Pi Hrangsungi hi kum upa lam a ni ve tawh a, tin thisen sang natna nei a ni a, a thih chhan chiah hi hemi ka ziah lai hian ka hre lova, ka thu hriat dan chuan, a thiannu an ina va leng chuan inbual ina tlu renga a lo awm chu a hmu a, kaihthawh tuma a va kal hnaih chuan kaihthawh tur a lo awm tawh lo a ni.

Pi Hrangsungi (Tuivar khua) boral thu hi Dec. 15, 2008 khan ka nupuiin min rawn mail a, ka hriat veleh Saitea chu email ka thawn nghal a. Ka nupuiin, “Saitea chuan a nu ruang ni hian hna a thawk a sin, a hre si lova,” tih thu min hrilh chuan ka lainat lutuk hi ka mittui a tla zawih zawih a. Theih nisela chuan kan hmangaih leh mahni pianna nu ngatte hi chu mahni ngeia dawmhlum kan duh thin nen.

Tuanna tlang dang vang ngawt pawha lunglen a nat vei nen, fam ngaih lunglen meuh zawng lairil a fan thleng tak meuh meuh a ni. Kan zonunmawi leh khawhar hla hmanga min awihpuitutur awm lohna hmunah phei chuan kan mal ngawih ngawih a, kan riang ngawih ngawih hian a hriat a, thenrual min hnemtutur kan mamawh tak zet zet a ni. Keipawh ka fanu min boral san lai te kha ka hre chhuak rum rum mai. Kan ram mi leh kan hnam tumah an awm si lo, mahni chauhva, prayer room-ah khawhar taka ka tah tlaivar zan kha, a changing khawhar hla ka thiam lai lai zawi te tein ka sa a, ka tawngtai reng bawk a.

Saitea tuar nat dan tur zia te ka ngaihtuahin thlamuanna thu nena han hnem theih ka duh hle a, vanneih thlaktakin kan inbe pawp thei hlauh mai a. A tuarna hle tih chu ka hai lo mahse, patling takin a awm a ni tih ka hriatin ka lawm khawp mai. Chutah a nuin a lo enkawl tawh dan te min hrilh a, a sawi zelnaah, “Ka nu hian khawvela a tih tur kim tak leh fel takin a hlen a, ama hrehawmna pawh sawi phal lovin kan unau vin min enkawlin min tuamhlawm a, ka ngaisangin, ka lawm tak tak a ni. Mahse ka u hi rual ban lo a ni si a, zing a han tho anga, ka nu lo awm tawh lo tur leh unau dang awm bawk si lo chu a mangang dawn em hian ka hria a…” tiin lungchhe takin min hrilh a. “Tin, ka nu min boral san chungchangah hian lawmna ropui tak mai ka neia, kan fahrahna lang miah lova kan khawtlang leh thenrual tha ten min bawisawma, tuarpuina thu nen min hnemna zozai hi ka phu lovin, a ropui tak tak a ni,” tiin khawtlang leh thenrualte chunga a lawmzia chu a sawi mawlh mawlh bawk a ni.

A tawpah chuan ka thiam tawka Pathian thu nen ka hnemna chu he ti hian min chhang a, “I sawi hi tunhma atangin ka lo ngaituah fo tawh a, kan nun hi keini thu a ni lova, Pathian thu a ni tih hi ka ring tlat a, chu chuan min tithlamuang khawp mai,” a ti a. Ni e keini ringtu tan chuan thihna hi kan tawp hlenna a ni lova, chatuan hmunah kan la inhmu leh dawn a ni tih kan ring tlat a, hei hian nasa takin min hnem fo thin a ni.
More

Saturday, October 31, 2009

Ka Rilru Vak Vel Part- IV

Ni 16, October 2009, Zirtawp tlai lam a ni. Ka thian tha ber nen online-ah kan inkawm a, chutah ka thian pa chuan, “E, Bawiha, vawin chu ka tah a va’n chhuak tak ve aw, tah vak vak mai a ni ka chak!” a rawn tita phawng mai a. Kei pek la chuan a engkhaw hre lo chuan, “Het…het…mai mai a, val hi tap mai lo ve a!” ka lo tiawlsam then a. Boruak kim chang zawk ka han zawh hnu chuan a lo romantic hle mai a, bee affair avanga a tah lochhuak em em a ni tih ka han hriatchian hnu chuan a dinhmun chu ka lainat hle a. A tawngkam chhuak leh thusawite chuan ka thinlung no tak a hliam a, zan ka mut hnu tlengin a thusawite chu ka rilruah a cham a, chu ka thianpa dinhmun atang chuan ka rilru vak velte chuan thil tam tak a ngaihtuah ta a.

Thursday, October 22, 2009

Ka Rilru Vak Vel Part-III

October 12, 2009, Thawhtan zan a ni. Philippine lama thian tha ber, tlangval fel tak leh mawng zang tak Dingtea chuan, “E thian pa, zanin chu lung a va leng ve aw!” tih mi rawn hrilh a. “Mai mai a, engin nge i lung tileng ni, Bawiha?” tiin ka han zawt a, “Ka hawi velah engkim mai hian ka lung mi len,” a rawn ti chu, “Het,…..mak awm ve a!” ka ti a, “Khawvelah hian kan hriat loh thilmak pui pui hi a lo tam zawng a ni e,” a ti chu sawi tur dang reng ka hre tawh lo.

Zanin chu ka taksa a chau deuh nge pawh ka hre lo. Ka rilru vak vel paw’n thil tam tak a ngaihtuah hleithei lova, thlasik puanpui zawnpui tur samsei lamte a va ngaituah ta mai mai a, chuti rual rualin kan Zonun hmasawn zela nupui pasal kan inzawn dan te, economic crisis avanga mimal, chhungkua, kohhran leh khawtlanga harsatna lo awm te, chumi kal zelina kan Zonun a nghawng dante pawh phak ang tawh chuan a va ngaihtuah a, chu thlirna atang chuan ka rilru vak vel chuan zawhna tam tak a siam ta teuh mai a. Zofate hi tribal society atanga industrial stage-a chuangkai mek kan ni kan tih laiin nupui pasal inthen kan tam em em mai hi nupui pasal kan inzawnna kawngah kan fimkhur tawk lo nge? Nupui pasal inthen hi thil pawi tak a ni tih kan dawn chiang lo zawk?

Saturday, October 17, 2009

Ka Rilru Vak Vel Part-II


October 9, 2009 Zirtawp zan dar 11:00 a ni. Malaysia lama thianpa Himte-an, “Sipai bang putar i va ang ve a,” tia Facebook lama comment mawihnai tawk tak min pek ka han chhiar zawh hnu chuan Geneva khawpui lama kan hotu nu nen human rights leh civil rights chuangchang te, human trafficking chungchangte leh chutiang tana tawngtai tur a nih thute kan sawi melh melh hnu chuan ka thinlung vak vel chuan tlang tin mual tin a fang kual a, khawvel histawri-a hnam ropui kan tihte hmasawnna leh tlakhniamna te chu a va ngaihtuah a, chuta ka rilru vak velin thil pawimawh tak mai pakhat a va hmuhchhuah chu hei hi a ni: “Mimal, society, kohhran leh khawtlang, ram leh hnam tinten nitina kan thiltih leh tawn, a chhia emaw a tha emaw reng reng hi kan stawri mai an ni lova, kan histawti an ni vek zawk dawn a ni,” tih hi a ni.

Thursday, October 15, 2009

Ka Rilru Vak Vel Part- I

Zan dar 11 a ni ta. Mu tura ka han intimtuah chu muthei ta reng reng lo chuan ka letkual ka letkual a, chutah rilruin engeng emaw a dap ruai ruai a, Iran Nuclear Program chungchanga khawvel hruaitute ngaihdan te, Israel leh Palestine-te inkara buaina kal zel te, South-North Korea-te inkara inhmuhthiam lohna te, U.S. Healthcare Reform kal zel dan tur te, India, Pakistan leh Afghannistan-a terrorist-ho chet dan te, South East Asia-a natural disaster avanga chhiatna rapthlak tak lo thleng mek te, kum 2010-a World Champion Cup lo awm tur te, kan Burma rama general election lo awm tura kan ram dinhmun inlumlet dan tur te leh Burma rama democracy dik tak kan dintheih chuang si loh chuan Burma ramah hian eng beisei tur nge kan neih tawh chuang ni le tihte chu ka rilru vak vel chuan a ngaihtuah reuh reuh va, a tawp bera ka rilru ril taka lo lang, mahse fiah taka ka hmuhtheih mai si loh kan Zofate hmathlir leh kan society hian khawi kawng nge a zawh mek a, kan histawri hi engangin nge a rawn inher danglam zel dawn tihte chu ka zuk ngaihtuah neuh neuh bawk a, heng hun harsa leh manganna thlipuiin min chhemkual mek lai hian kan Zonun mawi hi engangin nge kan kenkawh zel ang a, kan thlenna ram apianga khua leh tui tha, mite zahtlak leh entawntlak hnam kan nih theih nan kan pipute ro leh thurochhiah zinga engte nge vawn rengtlak ni ang, kan Zonun mawi humhalh tur hian thang leh tharten eng mawhphurhna nge kan neih tihte chu ngaituahin ka rilru chu thlipuiin tuipui a nuai ang maiin leh lam leh lamah a fawn kual a, tuma hriatpui si lohvin a rum hum hum mai a ni.